6 marca 2025 r. Godz. 9.30-16.30
Kraków, ul. Zabłocie 20
Klaster Innowacji Społeczno-Gospodarczych Zabłocie 20.22
Polski system edukacji od lat oparty na zhierarchizowanych strukturach i sztywnych zasadach, przeżywa głęboki kryzys. Alarmujące dane o kondycji psychicznej dzieci i młodzieży, wypaleniu zawodowym nauczycieli nie pozostawiają wątpliwości. Konieczna jest systemowa zmiana w podejściu do edukacji – przejście od kultury nauczania do kultury uczenia się. Stanie się ono możliwe poprzez budowanie w szkole atmosfery zaufania, autentycznej współpracy i wzajemnego szacunku między nauczycielem, uczniem i rodzicem oraz świadomego przejmowania odpowiedzialności przez wszystkie zainteresowane strony.
Dlatego na marcową konferencję zaprosiliśmy nie tylko nauczycieli i dyrektorów szkół, ale także rodziców i uczniów oraz przedstawicieli środowiska naukowego i władz oświatowych. Wspólnie dyskutowaliśmy, w jaki sposób spełnić nasze marzenia o szkole.
Podejście turkusowe (Teal Management) z demokratyczną organizacją, partnerstwem, otwarciem na poszukiwania indywidualnych talentów, tworzeniem środowiska wspomagającego współpracę, kreatywność i samodzielne myślenie wydaje się doskonale odpowiadać na wyzwania współczesnej szkoły. Turkusowe organizacja, które nierzadko od lat z sukcesem działają w systemie publicznej i prywatnej edukacji są najlepszym dowodem, że jest to możliwe.
Bardzo dziękujemy wszystkim, którzy 6 marca byli z nami w Klastrze Innowacji Społeczno-Gospodarczych Zabłocie 20.22 – zastępczyni prezydenta Krakowa Marii Klaman, kurator oświaty Gabrieli Olszowskiej, prodziekanowi Wydziału Filozoficznego UJ Przemysławowi Bąblowi, prelegentom, trenerom, członkom Loży Ekspertów i wszystkim uczestnikom. Fakt, że konferencja wzbudziła Wasze życzliwe zainteresowanie, dodaje nam skrzydeł. To był dzień pełen arcyciekawych wykładów, inspirujących odkryć podczas warsztatów, głębokich refleksji, ale też, jak to określił prof. Andrzej Blikle, doładowywania baterii w gronie osób, które mają podobne cele i wartości.
0:00:00 Rozpoczęcie konferencji. Wystąpienia organizatorów i uroczyste otwarcie wydarzenia przez Prodziekana Wydziału Filozoficznego UJ prof. Przemysława Bąbla
0:19:00 Nowoczesna edukacja w turkusowych barwach – wykład inauguracyjny prof. Andrzeja Jacka Bliklego, promotora turkusowej samoorganizacji w Polsce
0:49:11 Da się! Doświadczenia społecznej inicjatywy „Szkoły w ruchu” w Niemczech. Wystąpienie Miriam Remy, koordynatorki „Szkoły w ruchu” na szczeblu federalnym w Nadrenii Północnej-Westfalii.
1:19:13 Partycypacja dzieci w procesie tworzenia środowiska uczenia się i nauczania – wystąpienie dr Małgorzaty Turczyk z Zakładu Pedagogiki Szkolnej i Dydaktyki Akademickiej w Instytucie Pedagogiki UJ
1:37:33 Drogi do wymarzonej szkoły. Dyskusja w Loży Ekspertów. Część I
2:13:20 Nauczyciele w dobrej kondycji, uczniowie w dobrych rękach. Raport z badań: DobroSTAN nauczycieli – kluczowe ustalenia – wystąpienie dr Barbary Ostafińskiej-Malik z Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Jagiellońskiego
2:30:00 Drugi dom. Jak powstało turkusowe przedszkole w Niepołomicach – wystąpienie Agnieszki Zerki, założycielki i dyrektorki Przedszkola
2:49:19 Przestrzeń, która wspiera edukację – wystąpienie dr. Krzysztofa Piotrowskiego ze Studium Pedagogicznego UJ
3:09:52 Szkoła jako wspólnota. Dobre praktyki ze Szkoły Summerhill w Wielkiej Brytanii – Wiktoria Dobrowolska i Kinga Skibińska – studentki Instytutu Pedagogiki UJ, członkinie Koła Naukowego Pedagogiki Przedszkolnej i Wczesnoszkolnej, realizatorki projektu badania etnograficznego w szkole Summerhill.
3:26:00 Dyskusja w Loży ekspertów część II
9.30 -10.00 – Rejestracja, czas na kawę i networking
10.00 -10.15 Rozpoczęcie konferencji i powitanie uczestników
10.15 -10.45 Nowoczesna edukacja w turkusowych barwach – wykład inauguracyjny prof. Andrzeja Jacka Bliklego, promotora turkusowej samoorganizacji w Polsce
10.45 – 11.15 Da się! Doświadczenia społecznej inicjatywy “Szkoły w ruchu” w Niemczech stworzonej przez Margret Rasfeld, założycielkę legendarnej turkusowej Szkoły w Berlinie – wystąpienie Miriam Remy, koordynacja “Szkoły w ruchu” na szczeblu federalnym dla Nadrenii Północnej-Westfalii.
11.15 – 11.30 – Partycypacja dzieci w procesie tworzenia środowiska uczenia się i nauczania – dr Małgorzata Turczyk z Zakładu Pedagogiki Szkolnej i Dydaktyki Akademickiej w Instytucie Pedagogiki Uniwersytetu Jagiellońskiego
11.30 – 12.00 Drogi do wymarzonej szkoły. Dyskusja w Loży Ekspertów: Prof. Jacek Blikle, Mirosława Kątna, przewodnicząca Komitetu Ochrony Praw Dziecka, dr Gabriela Olszowska, Małopolski Kurator Oświaty, Maria Klaman, zastępczyni prezydenta Krakowa, dr hab. Jacek Bylica, dyrektor Instytutu Pedagogiki UJ, dr hab. Iwona Kowalska-Bobko, prof. UJ, dyrektor Instytutu Zdrowia Publicznego UJCM, przedstawiciele Samorządu Uczniowskiego i Rady Rodziców I Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie. Moderator: Rafał Kunaszyk
12.00 – 12.30 Przerwa kawowa
12.30 – 12.45 Nauczyciele w dobrej kondycji, uczniowie w dobrych rękach. Raport z badań: DobroSTAN nauczycieli – kluczowe ustalenia – dr Barbara Ostafińska-Malik, Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Jagiellońskiego
12.45 – 13.00 Drugi dom. Jak powstało turkusowe przedszkole w Niepołomicach – Agnieszka Zerka, założycielka i dyrektorka Przedszkola
13.00 – 13.15 Szkoła jako wspólnota. Dobre praktyki ze Szkoły Summerhill w Wielkiej Brytanii – Wiktoria Dobrowolska i Kinga Skibińska – studentki Instytutu Pedagogiki UJ, członkinie Koła Naukowego Pedagogiki Przedszkolnej i Wczesnoszkolnej, realizatorki projektu badania etnograficznego w szkole Summerhill.
13.15 – 13.30. Przestrzeń, która wspiera edukację – dr Krzysztof Piotrowski – Studium Pedagogiczne Uniwersytet Jagielloński
13.30 – 14.00 Dyskusja w Loży Ekspertów
14.00 – 14.45 Obiad
14.45-16.15 Warsztat do wyboru
Edu scrum – edukacja agile dla dzieci i młodzieży – Renata Blicharz, trenerka edu scrum
Język żyrafy i szakala. Porozumienie bez przemocy w szkole – Katarzyna Zielina, trenerka komunikacji opartej na empatii, Strefa Relacji
Lider nowoczesnej edukacji – warsztat menedżerski – Anna Ochojska-Nowak i Teresa Adynowska, dyrektor i wicedyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 6 w Żorach
Design for Change. Edukacja skupiona na myśleniu projektowym – Paulina Koperska, coach, trenerka i konsultantka, współzałożycielka Stowarzyszenie Design for Change w Polsce
Chromebook z Gemini: Osobisty AI Asystent Nauczyciela – Krzysztof Kaszuba, Dyrektor ds. projektów i współpracy z JST, Google for Education Poland
16.15 -16.30 Podsumowanie i zakończenie konferencji
Koncepcja turkusowej organizacji opiera się na trzech podstawowych filarach: samoorganizującym się zespole, dążeniu do pełni człowieczeństwa i koncentracji na ewolucyjnym celu.
Przez świat przetacza się fala agresji, populizmu i niegodziwości. Ale też zaczyna się dziać coś dobrego. Rodzi się społeczeństwo inaczej patrzące na siebie i na innych. Budujące na zaufaniu, a nie na nienawiści. Powstają „spółki pożytku publicznego” (benefit corporations), o których pisze Jeremy Rifkin w „Społeczeństwie zerowych kosztów krańcowych”, a które na równi ze swoimi celami biznesowymi stawiają cele społeczne. Ten sposób myślenia i życia pociąga coraz więcej ludzi.
(…) Takie patrzenie na świat, ale w skali mikroekonomicznej, opisał Frederic Laloux w znakomitej książce „Pracować inaczej” i nazwał turkusową organizacją. Najprościej mówiąc turkusowa organizacja to firma, instytucja, NGO lub nieformalny zespół ludzi jednoczących się wokół wspólnego zadania, którzy postanowili obdarzyć się zaufaniem i budować na fundamencie partnerstwa i współpracy. Brzmi to dość idealistycznie, jednak takie organizacje – a w tym i firmy – powstają coraz liczniej (także w Polsce) i na dodatek radzą sobie lepiej od innych.
Jednak firmy i organizacje turkusowe nie tylko realizują nowy paradygmat pracy, ale też promują nowe spojrzenie na sens życia. Odrzucają zasadę „dziś dążymy do sukcesu, aby później kupić sobie dobre życie”, na rzecz: „postarajmy się o dobre życie już dziś”. A „dobre życie” to poczucie sensu naszej pracy i jej efektów. Poczucie, że możemy być dumni z tego, jacy jesteśmy i czego dokonujemy. I jak się okazuje, dobre życie przekłada się nie tylko na osobistą satysfakcję, ale też na wysoką skuteczność działania. Bo, jak mówi znana maksyma: „ludzie uskrzydleni góry przeniosą”.
Dziś wiele nas we współczesnym świecie dziwi i oburza. Nie twierdzę, że nie ma po temu powodów lub że to oburzenie należy ukrywać. Jednak głęboko wierzę, że trzeba też działać organicznie na rzecz lepszego świata. Ten sposób myślenia jest oczywiście nienowy, ale w mojej ocenie dziś – szczególnie w tej bogatszej części globu, do której należymy – zaczyna nabierać nieznanego wcześniej zasięgu i tempa rozwoju. Wykracza poza krąg organizacji społecznych, obejmując coraz więcej firm i organizacji nienastawionych na zysk. O idei lepszego świata przestajemy myśleć jak o utopii, bo wokół nas ten lepszy świat zaczyna się już kształtować.
Zachęcam więc wszystkich do udziału w jego budowaniu. Im więcej nas będzie, tym szybciej powstrzymamy falę nienawiści, populizmu i kłamstwa. Naiwne? Może – ale 13 stycznia 1981 r. też nie wierzyliśmy, że Związek Sowiecki może upaść. Jacek Fedorowicz w stanie wojennym mawiał: „Ja się tak urządzam, aby pięć metrów ode mnie nie było komunizmu”. Spróbujmy zastosować tę wskazówkę dziś, eliminując z naszego najbliższego otoczenia nienawiść, brak tolerancji i kłamstwo. Nie odrzucajmy jednak ludzi, ale starajmy się ich zmieniać. Na początek okazując im szacunek bez względu na ich poglądy.
Twórzmy kręgi tak rozumianej dobrej debaty, opartej zaufaniu, szacunku i partnerstwie. Zacznijmy w rodzinie i wśród przyjaciół, by stopniowo rozszerzać ten krąg na nasze środowisko pracy i sąsiedzkie wspólnoty. I pamiętajmy, że w wielu miejscach na świecie i w Polsce to się już dzieje. (…)
Zacznijmy już dziś!
Konferencja o turkusowym podejściu w edukacji to doskonałe miejsce wymiany myśli i nawiązania ciekawych kontaktóW